Tussen de 10 en 20 procent van de Nederlandse bedrijven komt bij bijzonder (of intensief) beheer terecht. Veel bedrijven komen er sterker uit, maar soms is er geen toekomst meer voor een bedrijf. Hoe maak je als ondernemer het verschil? We vroegen het aan Erik in ’t Groen en Jan Adriaanse, experts op het gebied van ‘zwaar weer ondernemen’.

Hoe komt het dat er zoveel bedrijven in de problemen komen?

“Veel sectoren hebben het zwaar. In de retail bijvoorbeeld moeten veel ondernemingen hun deuren noodgedwongen sluiten. Dat is deels te wijten aan de economische crisis, maar ook aan een gebrek aan innovatie. De markt overstroomt met nieuwe spelers die het efficiënter, slimmer of goedkoper doen. Onderneem je daar geen actie op, dan ga je kopje onder”, vertelt Adriaanse. In’t Groen vult aan: “Het is cruciaal om voldoende aandacht te besteden aan de ontwikkelingen in de sector, en niet automatisch uit te gaan van het bestaansrecht van je onderneming. Zwaar weer komt niet zomaar uit de lucht vallen: je ziet het meestal aankomen. Sommige ondernemers gaan zo op in de waan van de dag, dat ze niet zien waar het fout gaat, of zelfs dát het fout gaat. Totdat het geld op is en ze bij Bijzonder beheer terechtkomen.”

Waarom heeft bijzonder beheer zo’n slechte naam?

In ’t Groen: “Veel ondernemers weten niet precies wat bijzonder beheer inhoudt. Ze zien het veelal als iets negatiefs. Dat hangt ook samen met onze cultuur: in Nederland veroordelen we ondernemingen waarmee het slecht gaat. Mensen denken snel dat het aan slecht ondernemerschap te wijten valt als een bedrijf in de problemen komt, terwijl dit uiteraard niet zo hoeft te zijn. Daardoor rust er bij ondernemers een taboe op het praten over bijzonder beheer.” Adriaanse beaamt dit: “We zien hierdoor ook dat veel ondernemers die in bijzonder beheer terechtkomen, dit lang blijven aanvechten. Ze vinden het onterecht, of eisen excuses van de bank. Maar juist door in dat negatieve sentiment te blijven hangen, kom je niet verder. Hoe moeilijk het soms ook is om vooruit te kijken.”

In welk opzicht biedt bijzonder beheer kansen?

“Wij wijzen er in onze trainingen altijd op dat veel grote merken ook zware tijden hebben gekend. Denk aan Lego of Harley Davidson,” zegt In ’t Groen. “Bijzonder beheer is lang niet altijd het einde. Het geeft soms juist een impuls om een nieuwe weg in te slaan. Maak gebruik van de kennis die bij de bank zit, en profiteer van de mogelijkheid om iemand kritisch naar je plannen te laten kijken.” Adriaanse is het daar volledig mee eens: “Durf ook nieuwe plannen te maken. Wij vragen ondernemers altijd: ‘Als je morgen opnieuw zou beginnen, hoe zou je het dan aanpakken? En wat zou je dan anders doen?’. Zo geef je jezelf een fris perspectief om een nieuwe start te maken.”

Welke tip willen jullie ondernemers in zwaar weer meegeven?

In ’t Groen: “Het klinkt heel vanzelfsprekend, maar het belangrijkste is dat je kijkt met welke activiteiten je geld verdient. Recent hielp ik een bedrijf dat machines voor de voedselindustrie produceerde. Als extra dienst boden ze ook onderhoud en service aan van hun eigen machines en die van hun concurrenten. Toen we hun situatie analyseerden, bleek dat ze juist met onderhoud en service het meeste geld in het laatje brachten. Ze zijn nu succesvol een andere richting ingeslagen en richten zich volledig op service en onderhoud.” Jan voegt daaraan toe: “En kijk ook waarmee je geld verliest. Met kleine veranderingen kun je soms al een grote winst behalen. Zo valt vaak een hoop te besparen op iets simpels als kantoorartikelen of software.”

Erik in ’t Groen MSc. (1983) is voormalig bankier; hij werkte onder andere op de afdeling bijzonder beheer, waar hij veel ervaring opdeed op het gebied van zwaarweersituaties. Inmiddels is hij als adviseur verbonden aan adviesbureau Kruger, waar hij bedrijven met ondernemingsvraagstukken helpt.

Prof. dr. Jan Adriaanse (1972) is als hoogleraar Turnaround Management verbonden aan de Universiteit Leiden. Hij houdt zich daar onder andere bezig met vraagstukken over ondernemingen in zwaar weer. In 2005 promoveerde Jan op een onderzoek gericht op de succesen faalfactoren van herstructureringen in het kader van bijzonder beheer. Samen schreven Adriaanse en In ’t Groen het boek ‘Zwaar weer ondernemen’.